Pan Avrupa Akdeniz Menşe Kümülasyonu Sistemi
Pan Avrupa Akdeniz Menşe Kümülasyon Sistemi - PAAMK
Pan Avrupa Akdeniz Menşe Kümülasyonu Sistemi (PAAMK), Türkiye, Avrupa Birliği (AB), EFTA ülkeleri (İsviçre, Lihtenştayn, İzlanda ve Norveç), Cezayir, Fas, Filistin, İsrail, Lübnan, Mısır, Tunus, Ürdün ve Faroe Adaları'nın dahil olduğu çapraz menşe kümülasyonu esasına dayalı serbest ticaret alanı sistemidir.
PAAMK tarafı ülkeler arasındaki ikili veya çok taraflı STA'ların eki menşe protokolleri kaldırılarak, PAAMK sisteminde uygulanan menşe kurallarının çok taraflı bir sözleşmeyle düzenlenmesi maksadıyla hazırlanan 'Bölgesel Konvansiyon' metni; 08-09 Aralık 2009 tarihlerinde Brüksel'de yapılan 8. Avrupa-Akdeniz Ticaret Bakanları Konferansı'nda kabul edilmiştir.
Bu çerçevede hazırlanan ve ortak bir menşe kuralları protokolünü benimseyerek kümülasyona dayalı bir serbest ticaret alanının oluşturulmasını öngören “Pan Avrupa Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon” 15 Haziran 2011 tarihinde imzaya açılmış, ülkemizde ise 1 Şubat 2014 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
24 Ağustos 2020 tarihinde AB Konseyi, AB Komisyonu tarafından önerilen revize menşe kuralları paketini görüşmeye açmış ve menşe kuralları revizyon paketi, 1 Eylül 2021 tarihinde uygulamaya başlamak üzere, 24 Aralık 2020 tarihinde kabul edilmiştir. Revize Bölgesel Konvansiyon, esas itibariyle daha uygulanabilir ve basitleştirilmiş menşe kuralları ile bölgesel ticareti arttırmayı hedeflemektedir.
07 Aralık 2023 tarihinde PAAMK Sözleşme Ortak Komitesi 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren geçerli olacak revize menşe kuralları setini kabul etmiştir:
20 Şubat 2024 tarihinde Avrupa Komisyonu tarafından PAAMK bölgesinde uygulanacak menşe kuralları konusunda Geçiş Dönemi kurallarına ilişkin bir rehber yayınlanmıştır:
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=OJ:C_202401637&qid=1708445694488
27 Ağustos 2024 tarihinde Avrupa Komisyonu Gümrük Birliği ve Vergilendirme İdaresi tarafından PAAMK revize menşe kurallarını yayınlanmıştır.:
PAAMK Sözleşme Ortak Komitesi 12 Aralık 2024 tarihinde 1 Ocak 2025 ile 31 Aralık 2025 tarihleri arasında geçerli Geçiş Hükümleri dokümanı yayınladı. Buna göre revize edilmiş konvansiyon hükümleri ile mevcut konvansiyon hükümleri bir yıl boyunca paralel olarak uygulanacak. 1 Ocak 2026 itibariyle tüm taraflar yalnızca revize edilmiş konvansiyonu uygulamaya başlayacaktır:
31 Aralık 2025'e kadar geçerli olacak geçiş dönemi kuralları 09 Ocak 2025 tarihinde AB Resmi Gazetesi'nde yayınlanmıştır: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=OJ:L_202500017
PAAMK Bölgesel Sözleşme Komitesi'nin, elektronik dolaşım belgelerinin kabülü kararı 09 Ocak 2025 tarihinde AB Resmi Gazetesi'nde yayınlanmıştır: EUR-Lex - 22025D0016 - EN - EUR-Lex
01 Ocak 2025-31 Aralık 2025 arasında kümülasyon kapsamında hangi ülke için hangi kuralların geçerli olacağını gösteren matris için tıklayınız.
Türkiye'nin dahil olduğu menşe kümülasyon sistemleri için tıklayınız.
Pan Avrupa Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon Kapsamı Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmelik (20 Ekim 2017, 30216 Sayılı Resmi Gazete)
PEM Tercihli Menşe Kurallarına Dair AB Bilgi Notu
31.07.2025 tarihli Resmi Gazete'de "7556 Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon Ortak Komitesinin 1/2023 Sayılı Kararının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun" yayınlanmış olup, böylelikle ülkemizin iç onay sürecinin tamamlandığı ve 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren geçerli sayıldığı açıklanmıştır: https://www.resmigazete.gov.tr
Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyonun tadil edilmesine ilişkin olarak 07/12/2023 tarihinde kabul edilen ve 21/7/2025 tarihli ve 7556 sayılı kanunla onaylanması uygun bulunan, Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon Ortak Komitesi'nin 1/2023 Sayılı Kararı'nın, 01/01/2025 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere onaylanmasına karar verilmiştir: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/12/20251219-3.pdf
Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon Ortak Komitesi'nin, konvansiyon çerçevesinde elektronik düzenlenen dolaşım belgelerinin kullanımıyla ilgili 1/2023 Sayılı Kararı'nı tadil eden 12/12/2024 tarih ve 1/2024 sayılı Kararı'nın 1/1/2025 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere onaylanmasına karar verilmiştir: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/12/20251219-4.pdf
1 Ocak 2025 ile 31 Aralık 2025 dönemi arasında eski kurallar ile revize edilen menşe kurallarının paralel olarak uygulanması, 1 Ocak 2026'dan itibaren ise sadece revize menşe kurallarının uygulanması hakkındaki Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon Ortak Komitesi'nin, 12/12/2024 tarih ve 2/2024 sayılı Kararı'nın 1/1/2025 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere onaylanmasına karar verilmiştir:https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/12/20251219-5.pdf
Türkiye ile Filistin arasında yürürlükte olan Serbest Ticaret Anlaşması kapsamında yürürlükte olan menşe kurallarını, Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Kümülasyon Sistemi revize menşe kurallarına atıf yapacak şekilde güncelleyen 25/12/2024 tarihli ve 2/2024 sayılı kararının onaylanmasına karar verilmiştir: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/12/20251219-7.pdf
Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon Ortak Komitesi'nin 1/2023 Sayılı Kararı Kapsamı Tercihli Menşe Kuralları Hakkında Yönetmelik yayınlanmıştır: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/12/20251220-3.htm